اسارت مرگ از دنيا بيرون راند و در ميان او و پذيرش اعمالش را بست ، وصيّت كند ، نيز چنين است ، و خردمندان و عاقلان وى را نابخرد و احمق و نادان به شمار آورده و سرزنش مىكنند . ولى اگر بنده ، پند و اندرز كسى كه او را بر احتياط كارى تشويق مىنمايد ، نپذيرفت ، و بر غفلت و اصرار در انجام گناهان ادامه داد ، بايد هنگام جان دادن و نزديكى مرگ و يقين به جدايى شتاب كند و امورى را كه مىشود زود انجام داد ، انجام دهد . امّا در رابطه با امورى كه وقت براى انجام آن تنگ است ، مانند اصلاح حال خويش ، و امور مربوط به فرزندان و زن و اموالش كه نياز به صرف وقت دارد ، بايد با نوشتن و حضور شهود وصيّت كامل بكند . احكام و آداب نوشتن وصيّت نامه وصيّت را با مهم‌ّترين چيزى كه در روز موعود بدان نيازمند ، است شروع كند ، سپس آنچه كه در مرحلهء بعد مهم‌تر است و همين طور تا آخر . پس ابتدا مسأله تجهيز ، دفن ، كفن و ساير مراسم خاك سپارى و انتقال خويش به سوى خداوند - جلّ جلاله - را كاملا ذكر كند . و اگر حالش از انجام اين كار تنگ باشد ، تا حدّ امكان كوشش كند . سپس اگر امكان داشته باشد مظالم بندگان خدا را ردّ كند ، يا از صاحبان آن به هر صورت كه باشد حلاليّت طلبد ، يا به برادران دينىاش وصيّت كند كه نسبت به حقوق واجب و مستحبّ و بخشش و خيرات گوناگون و پرداخت بدهيها و اداى حقوق و اعمال واجب و نيز انجام هر عمل واجبى كه نيابت برادر است به نيابت از او ، به همان ترتيبى كه در ردّ مظالم و اصلاح گناهان ذكر نموديم « 1 » ، او را بريء الذمّة نمايند . و بايد در رابطه با افراد تحت تكفّل و اموال خود تأمّل كند ، و حقيقتا و در معنى ،

--> ( 1 ) يعنى با پرداخت ، يا حلاليّت طلبيدن .